تعریف فلات و فلات های جهان

افغانستان حدفاصل آسیای میانه، جنوب غربی آسیا و خاور میانه می باشد. 1- آمودریا (جیحون) از کوههای پامیر سرچشمه گرفته و حدود 1126 کیلومتر از آن در قسمت مرزهای شمالی کشور با تاجیکستان، ازبکستان و ترکمنستان می باشد و قسمت هایی از آن قابل کشتیرانی است در سواحل آن رودخانه شیرخان بندر و بندر حیرتان قرار گرفته، که کالاهای صادراتی یا وارداتی افغانستان به ممالک آسیای میانه از این طریق مبادله می شود.جیحون دارای آبشارهای متعدد است و برای تولید نیروهای هیدرولیک قابل استفاده است 2- هیرمند (هلتمند): از کوههای یغمان در غرب کابل سرچشمه گرفته و 1400 کیلومتر طول دارد و در جنوب غربی افغانستان قسمت کمی از مرز مشترک ایران و افغانستان را تشکیل می دهد و مهمترین منبع تامین آب دریاچه های سیستان و بلوچستان و اراضی زراعی شمالی آن است.

طبق نوشته عظیمی، در افغانستان هرچه از شرق به سمت غرب برویم از ارتفاع کوهها کاسته شده و کوههای مرتفع به تدریج جای خود را به درههای عمیق، فلاتهای خالی از درخت و دشتهای باد رفته و سوزان میدهند اما در مرکز کشور تا چشم کار میکند کوه است و کوه، و درههای عمیق و ژرف که روزهایی شفاف و شبهایی به شدت سرد را دارند. رسول خدا راه را به سمت احد ادامه داد و بالاتر رفت. کوه هندوکش با عظمت که قلل آن پوشیده از برف های دایمی است، تقریبا بالاتر از 75 درصد خاک افغانستان را پوشانیده است مجموعاَ کوهای هندوکش دارای طول 996 کیلومتر می باشد.

2- غارهای نمکی – یکی دیگر از جاذبه های گردشگری گنبد وجود غارهای نمکی فراوان که با انحلال رسوبات نمکی و معدن ایجاد شده و در درون غارها بلورهای زیبا به صورت استلاگمیت و استلاکمیت یا همان قندیل با اشکال متفاوت می باشد.قندیل ها به اشکال متفاوت به قدری زیبا تشکیل گشته اند که اغلب غارها با استفاده از اشکال همین قندیلها نامگذاری شده اند.مثلا در غار انگوری که در درون آن قندیل های فراوان به صورت خوشه های انگور از سقف و دیواره ی غار آویزان شده اند که شما هنگام حضور در این غار گویی به یک تاکستان پربار پا گذاشته اید.یا غار شاخه نبات که وجود قندیل های سفید و یک دست که به صورت شاخه ای از سقف غار آویزان می باشند نظر هر بیننده ای را به خود جلب می کنند.غار سدنمکی یا غار پنجه عقاب نیز به همین صورت می باشند.تعدد غارها به قدری زیاد است که نامگذاری بعضی از غارها را سخت کرده است.طول غارها از غارهای کوچک 30 تا 50 متری تا غارهای 300 متری و 500 متری و بزرگترین انها تا 1500 متری نیز می باشد که به غار پلکانی معروف شده است.

در درهها و کوهپایههای گنبدهای نمکی حیواناتی چون کبک، تیهو، روباه، کفتار، سهره، بادخورک، گنجشک، جغد، کبوتر چاهی، پرستو و باقرقره وجود دارند. ظهیرالدین بابر در سال 931 هـ. بر اثر وقوع جنگ داخلی در کشور پس از سال 1980 م حدود 5 یا 6 میلیون نفر از اهالی کشور، به دو کشور پاکستان و ابران حتی اروپا و آمریکا و استرالیا مهاجرت کرده اند. به علت نظام قومی و قبیله ای، شرایط خاص اجتماعی و اقتصادی نبوده جاده های مناسب برای رفت و آمد (به حدی که اکثر جاده های روستایی و یک سوم راههای بین شهری در زمستان مسدود می گردد)، نبود وسایل حمل و نقل کافی و مشکل بودن زندگی در شهرها، به علت فقدان کار و درآمد، و عدم پذیرش افراد قبایل دیگر در میان قبیله جدید، مهاجرت و رفت و آمد در کشور محدود است و بیش %80 جمعیت معمولا در همان جایی به سر می برند که متولد گردیده و حداکثر از محدوده جغرافیایی قبیله، چند کیلومتر این طرف و آن طرف می روند.

که در دهستان گلیجان قرار دارد و مسیر دسترسی آن از جاده لشتو میسر است. علاوه بر این تا قبل از کشف راههای آبی در قرون جدید و سپس توسعه راههای هوایی، خط مسیر بازرگانی شرق و غرب، از دشت شمالی آن عبور می کرد، محل عبور کاروانهای جاده ابریشم از این سرزمین بوده که عموما ازطریق قندهار به هند و از طریق بلخ به چین می رفت.پس از کشف راههای آبی و سپس توسعه راههای هوایی، افغانستان مانند سایر سرزمین های آسیای مرکزی، تبدیل به منطقه ای بن بست شد و گذر هیچ بیگانه ای به آنجا نیفتاد.

او از صالح بن محمد جَزَره و نصر کِندى و فرح بن ایوب و دیگر مشایخ دیارش حدیث نقل کرده. سال گذشته کوهنوردان مجرب، شرکتهای بیمه و سازمانهای خبری از تبانی گستردهی راهنماها، شرکتهای هلیکوپتر و بیمارستانها پرده برداشتند، آنها با انتقال کوهنوردانی که علائم جزئی ارتفاعزدگی داشتند، میلیونها دلار از شرکتهای بیمه کلاهبرداری کرده بودند. پس گندم نخود، پياز، زردچوبه با قدری دنبه را به آن علاوه می کنند، وقی پخته شد در کاسه ها کشيده و در آن نان را ميده کرده تناول می کنند شوربای ديگ سنگی شوربای سنگی يکی از غذا های محلی افغانستان بوده که در ديگ سنگی پخته می شود.

بقیه شهرها جمعیت اندکی داشته و با چهره سازی روستایی مانند و حتی ظاهر یک شهر را نیز ندارند.%16/5 در شهر و %73/7 در حدود 20/000 روستا ساکن هستند و %8/6 بقیه نیز زندگی عشایری (چادر نشین) دارند؛ و به دلیل اینکه حدود 17 میلیون افغانی در خارج از شهرها زندگی می کنند، اساس جامعه در این کشور « ده » می باشد.متوسط طول عمر 41/5 سال، و امید به زندگی 41 سال و نرخ مرگ و میر کودکان بین 182 تا 200 در هر 1000 نفر کودک است. پس از سرنگونی طالبان، سینما به پیشرفتهایی نایل آمد و آثار خوبی هم ارائه شد.

در دوره طالبان سینما نیز ممنوع شد. در حوزه آبى سوم( هلمند وهریرود): دریاهاى متعددى درجریان میباشند که این دریاها عمدتاً از دامنه هاى کوه بابادرمناطق مرکزى کشورسرچشمه میگیرند. در مناطق مرتعی و گسلی رسوبات آهکی پالئوزیک (دوران اول) نیز در این حوزه ها رَخنمون دارند. به علاوه، حرکت آنها موازی با سطح زمین و گاهی مایل با آن است، در حالی که در نوع وولکانو این حرکت به صورت قائم می باشد. در دورهٔ قدرت طالبان دختران خانهنشین شده و اجازهٔ تحصیل از آنها گرفته شد. از لحاظ اقتصادى باوجودیکه دراین حوزه آبى از دریاهاى فرخار، بنگى، خینجان وسمنگان بیشترین بهره بردارى درولایات تخار، کندز، بغلان و سمنگان صورت گرفته ورونق زراعت درآن مناطق ، از برکات آنها به حساب مى آید، ولى از دریاى کوکچه و آمو افغانستان بعلت آنکه این رودخانه هاپائین تر از سطح اراضى ایکه در دوساحل آنها قرار گرفته اندواقع شده است ، تا به حال کمترین بهره بردارى را نموده است.

ورودخانه هاى حوزه شمال چون : رودخانه آمو، رودخانه کوکچه ، رودخانه پنچ ، رود خانه تالقان، رودخانه قندز، رودخانه سمنگان ، رودخانه بنگى قلعه، رودخانه پنجشیر، و رودخانه کابل، و در حوزه شرقى ازسلسله کوه هاى سپینغر(سفیدکوه) رودخانه کنر و رودخانه کامه ، رودخانه توچى ، رودخانه گومل، سرخ رود وغیره رودخانه هاى خورد وکوچک سرچشمه میگیرند که آب اکثر این رودخانه ها به علت فقدان سربندهاى اساسى و هدایت آن بر اراضى قابل کشت در داخل کشور، سرانجام در کشورهاى همسایه چون ازبکستان ، ترکمنستان، ایران و پاکستان میریزند وآن کشورها از آب هاى که طبیعت آنرا به مردم افغانستان سخاوتمندانه ارزانى داشته، در تولید انرژى وامورکشاورزى ومصرف نوشیدن مردم از آن کار میگیرند.بدون آنکه به افغانستان به عنوان صاحب اصلى این ثروت طبیعى یک دینار پول بپردازند.

با فرارسیدن فصل بهاروگرم شدن هوا، این ذخیره هاى برفى آب شده و در رودخانه ها جریان مى یابند،لذا به موازات جریان آب رودخانه ها زندگى هم سیلان داشته وبه تدریج مناطق مسکونى وشهرها درکناره هاى این رودخانه و حوزه هاى آبى شکل گرفته اند. قرارگرفته اند. این دریاها از دامنه هاى جنوبى هندوکش ورشته کوه هاى بابا وسفیدکوه سرچشمه گرفته وپس ازطى مسافتى تقریباً 460 کیلومتردرداخل خاک افغانستان واردخاک پاکستان شده ونهایتاً در دریاى سندمیریزند. اما سلسله کوه هاى هندوکش از سیاه کوه در بخش غربى تا پامیر در منتها الیه شرقى ، فاقد هرگونه پوشش گیائى است ، ولى داراى یخچالهاى بزرگى است که منابع دایمى آب رودخانه هاى افغانستان مى باشد.

سلسله کوه هاى سلیمان و سفید کوه از شمال شرق کشور بسوى جنوب تا حوزه سند و بلوچستان امتداد یافته است که بیش از ششصد کیلو متر طول دارد. باوجودآنکه جهت استحصال برق سدهایى همچون نغلو، ماهى پر، سروبى و درونته بالاى دریاى کابل احداث شده، ولى بازهم بهره بردارى اقتصادى درصنعت وزراعت از آب هاى این حوزه آبى اندک بوده واضافه آب آن پس از آبیارى مناطق وسیعى درایالت صوبه سرحد وارد دریاى سنددرخاک پاکستان میشود. پیامبر ﷺ همراه با دیگر مسلمانان وارد میدان نبرد شدند، تا حدود هفتاد شهید را به خاک بسپارند.

همچنین گزارش شد که یک نیروی بزرگ طالبان وارد پنجشیر شده و به پنج تن از رهبران این ولایت نزدیک شده است. نتیجه مخالفت دستور پیامبر(ص) این شد که ناگهان مسلمانان از هر طرف خود را زیر شمشیر دشمن دیدند. از همین روهرجا که آب شیرین است آثارتمدن واثر انسان متمدن دیده میشود، چه انسانها همواره درکنار دریاچه ها و رودخانه ها به ایجادتمدن دست یازیده اندو آثارى از خود برجاى گذاشته اند. کسانی که در نوروز ۱۴۰۰ به دیدن کوه ریگ روان آمدهاند، از مقدار بی تغییر ریگها و این که هر قدر در داخل ریگ بازی کنید روی لباس و دست و پا، اثری از آن باقی نمیماند، خرسند و در عین حال شگفتزده هستند.

حتی در تابستان ها نیز قله ها و یخچال ها پر برف است.در میان ارتفاعات هند و کش،دره های عمیق و خوش آب و هوا و حاصلخیزی وجود دارد که محیط مساعدی برای پرورش دام و تولید میوه است.افغانستان سرزمین افراط و تفریط است کوهها سر به فلک کشیده و دره ها عمیق، باران های بهاری و تابستان های خشک، زمستان های بسیار سرد و تابستان های گرم، ارتفاعات پوشیده از برف در طول سال و سرزمین های پست و خشک وسوزان.این افراط و تفریط در زندگی اجتماعی نیز وجود دارد.سرزمین افغانستان در طول تاریخ گلوگاه تهاجم به هند بوده است؛ جنگجویان بسیاری چون «اسکندر مقدونی»، «محمود غزنوی»، «تیمور گورکانی»، «نادر شاه افشار»، از پیچ و خم کوهها و دره های این کشور خود را به هندوستان رسانده اند.

هدف ما از تشکیل شورای نظار این بود که نظام جدیدی را باید به وجود می آوردیم، تا سوق، اداره و جهت دادن به آرمان های ما را در نظر داشته باشند. عدهای از عالمان مدینه موضوع را با امیر وقت مدینه در میان گذاردند و امیر امر به احداث دیوار و حصاربندی آن نمود. » تشکیل میدهدکه توزیع آن هم بستگى به موقعیت طبیعى و پیچیده بودن تکنولوژى و هزینه هاى بالاى آن، طرح عملى ومقرون به صرفه نمیباشد. کشورما که بعلت اشغال(هجومها)ى خارجى و وقوع جنگ هاى طولانى در ردیف کشورهاى کمتر توسعه یافته جهان قرارگرفته است، تا بحال (بحدبایسته وکافى) نتوانسته از منابع آبى خوددر جهت تامین نیازمندیهاى داخلى بهره بردارى نماید.

در مجموع 7 عدد از اين زون ها به طور دقيق مطالعه شده اند. نخستین انیمیشن در تاریخ افغانستان پس از سرنگونی طالبان با نام «تهاجم» به کارگردانی «افشین دانش» برگرفته از طرح احمد فهیم کوه دامنی برای شرکت در جشنوارههای بینالمللی در سال ۱۳۸۲ ساخته شد. این جمله در قرآن آورده شده که : و من خلق الانسان ذره شرا یره و من یعمل انسان ذره خیرا یره. به همین سبب مهارآب هاى سطحى و انتقال آن به مناطق کم آب وبهره بردارى درست از آب هاى زیرزمینى وحفاظت از منابع آبى یا به تعبیردیگر مدیریت صحیح منابع آب از محورهاى اصلى توسعه درکشورهاى توسعه نیافته مى باشد.با نگاهى گذرا به منابع آبى کشورعزیز ما افغانستان درمى یابیم که منابع آبى ما عمدتاً ازطریق بارندگى هاى فصلى تغذیه وتامین میشود.

دیدگاهتان را بنویسید